Tham dự hội thảo có các đồng chí: Trung tướng Trương Thiên Tô, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; Lê Hải Bình, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Triệu Tài Vinh, Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.
Tham dự còn có đại biểu lãnh đạo các bộ, ngành, Trung ương, địa phương, các văn nghệ sĩ có sáng tác tiêu biểu, tâm huyết về đề tài lực lượng vũ trang chiến tranh cách mạng.

Đồng chủ trì hội thảo có các đồng chí: Trung tướng Nguyễn Văn Đức, Cục trưởng Cục Tuyên huấn; Đại tá, nhà văn Phạm Văn Trường, Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản Quân đội nhân dân; Đại tá, nhà văn Nguyễn Bình Phương, Phó chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, Tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội.
Phát biểu chỉ đạo hội thảo, Trung ương Trương Thiên Tô đề nghị các đại biểu phân tích, luận giải sâu sắc những thành tựu nổi bật, đóng góp quý giá của văn học, nghệ thuật trong việc tôn vinh, lan tỏa phẩm chất cao đẹp Bộ đội Cụ Hồ. Đồng thời, trên tinh thần thẳng thắn, cầu thị, chỉ rõ những hạn chế, bất cập trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và tổ chức các hoạt động văn học, nghệ thuật trong Quân đội. Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu, tạo nền tảng vững chắc để tiếp tục phát triển đúng định hướng, hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Đồng chí Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị đề nghị các đại biểu đề xuất các giải pháp mang tính chiến lược và đột phá trong thời gian tới, để góp phần khuyến khích, phát triển văn học, nghệ thuật trong Quân đội, trọng tâm là đề tài lực lượng vũ trang, chiến tranh cách mạng, đáp ứng nhu cầu thưởng thức của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới, cụ thể hóa, thực hiện thắng lợi các nghị quyết quan trọng của Đảng và Quân ủy Trung ương, trực tiếp là Kết luận số 84-KL/ TW ngày 21-6-2024 của Bộ Chính trị khóa XIII về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa X “về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới”.
Các đại biểu đã khẳng định, 50 năm qua, văn học, nghệ thuật trong Quân đội nói chung, văn học, nghệ thuật về đề tài lực lượng vũ trang, chiến tranh cách mạng nói riêng đã thể hiện vai trò và những thành tựu to lớn, góp phần xây dựng và phát triển nền văn học, nghệ thuật Việt Nam trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Mảng đề tài này luôn kế thừa và phát huy thành tựu rực rỡ ở giai đoạn trước đó. Do độ lùi thời gian, có những góc nhìn mới mẻ, đa chiều và đã đạt được những thành tựu mới hết sức quan trọng. Văn học, nghệ thuật có sự phát triển không chỉ về nội dung tư tưởng mà cả ở hình thức biểu hiện. Dù không còn giữ vị trí hàng đầu như trong giai đoạn văn nghệ 1945-1975, nhưng dòng văn học, nghệ thuật về đề tài lực lượng vũ trang, chiến tranh cách mạng giai đoạn này vẫn luôn là dòng chảy quan trọng, xuyên suốt, có sức định hướng và lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống văn nghệ nước nhà.
Đại tá, nhà văn Chu Lai nhấn mạnh: Đề tài chiến tranh là “siêu đề tài” và nhân vật người lính là “siêu nhân vật”. Đề tài này không chỉ bó hẹp trong phạm vi người lính và chiến tranh, nó động chạm và tác động sâu sắc đến các đề tài khác.
Nhiều tham luận cũng đi sâu làm rõ thành tựu văn học, nghệ thuật 50 năm qua trên các loại hình như văn học (bài viết của các nhà văn, nhà thơ: Anh Ngọc, Vương Trọng, Hà Lâm Kỳ, Nguyễn Thanh Hải, Đỗ Ngọc Yên, Nguyễn Việt Chiến…); trong âm nhạc, mỹ thuật, sân khấu, điện ảnh… (bài viết của các đồng chí: Đại tá Nguyễn Công Hải; Đại tá, NSND Vũ Tự Long; Đại tá, NSND Nguyễn Xuân Bắc; Đại tá Lê Vũ Huy…). Một số bài viết thông qua phân tích giá trị của một số tác phẩm tiêu biểu đã cho thấy sức sống mãnh liệt của các tác phẩm về đề tài này (các tham luận của: GS, TS Trần Đăng Suyền, TS Đỗ Hải Ninh, nhà thơ Trần Anh Thái, nhà thơ Nguyễn Hữu Quý,…).
Hội thảo đã nhận được một số tham luận của các tác giả hồi ức lại chặng đường sáng tạo nghệ thuật của mình đã cho thấy rõ, để có được những tác phẩm văn học, nghệ thuật là cả một sự trăn trở, lao tâm khổ tứ, rút ruột nhả tơ và cả sự dấn thân, hy sinh rất đáng ghi nhận, trân trọng (đó là tham luận của các nhà văn: Nguyễn Bảo, Chu Lai, Vương Trọng, Nguyễn Đức Mậu, Châu La Việt, Trần Văn Tuấn, Nguyễn Minh Ngọc, Nguyễn Việt Chiến…).
Nói về thành tựu của văn học, nghệ thuật về đề tài lực lượng vũ trang, chiến tranh cách mạng trong 50 năm qua, thì không thể không nhắc đến kết quả là đã có rất nhiều tác phẩm xuất sắc đã được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật, các giải thưởng của Bộ Quốc phòng, Liên hiệp các hội văn học, nghệ thuật Việt Nam, các hội chuyên ngành, giải thưởng quốc tế… song điều quan trọng nhất là mảng văn học, nghệ thuật này đã đứng vững trong lòng các thế hệ công chúng, được công chúng đón nhận và vì thế mà sức sống vẫn bền lâu.
Bên cạnh thành tựu lớn, mang tính chủ đạo, các đại biểu cũng chỉ rõ những hạn chế và nguyên nhân, rút ra bài học kinh nghiệm quý báu trong sáng tác, quảng bá văn học, nghệ thuật về đề tài này. Cụ thể là, số lượng tác phẩm tuy nhiều, song còn ít tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật; còn rất thiếu vắng các tác phẩm về đề tài đương đại, về hình tượng Bộ đội Cụ Hồ, về người chiến sĩ hôm nay. Sự thiếu hụt về lực lượng có chuyên môn sâu về sáng tác, biểu diễn, thể hiện văn học, nghệ thuật cũng như đội ngũ quản lý.
Ngoài ra, xu hướng du nhập các sản phẩm văn hóa lai căng, thậm chí phi văn hóa, phản văn hóa, gây nhiễu loạn về giá trị văn hóa truyền thống. Một số ít văn nghệ sĩ có biểu hiện xa lánh những vấn đề lớn lao của đất nước, chạy theo đề tài nhỏ nhặt, tầm thường, chiều theo thị hiếu thấp kém của một bộ phận công chúng, hạ thấp chức năng giáo dục, chạy theo xu hướng giải trí một chiều. Một số trường hợp có biểu hiện cực đoan, chỉ tập trung tô đậm mặt đen tối, tiêu cực, thậm chí xuyên tạc, bóp méo, xét lại lịch sử, “giải thiêng” nhân vật lịch sử… Các thế lực thù địch, phản động triệt để lợi dụng internet, mạng xã hội để chống phá và truyền bá lối sống tư bản, thực hiện “phi chính trị hóa” quân đội. Các hiện tượng tiêu cực và tệ nạn xã hội nảy sinh từ mặt trái kinh tế thị trường tác động đến văn học, nghệ thuật.